2026.11.17 • ШУУРХАЙ МЭДЭЭЛЭЛ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ээлжит бус сонгуулийн Хуулийн цаглабар ба Зураглал

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өөрийн хүсэлтээр үүрэгт ажлаа хүлээлгэн өгөхөө мэдэгдсэнтэй холбогдуулан Үндсэн хууль, Их Хурлын дэгийн хууль болон Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн дагуу үйл явц хэрхэн өрнөх албан ёсны дараалал.

⚖️
Одоогийн статус • 1-р шат
Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хэлэлцүүлэг хүлээгдэж байна
Ерөнхийлөгчийн албан ёсны бичгийг хүлээн авснаас хойш ажлын 5 өдрийн дотор санал, дүгнэлт гаргаж УИХ-ын нэгдсэн чуулганд оруулах үүрэгтэй.
Хугацаа: Ажлын 5 хоног
Албан ёсны эх сурвалжБаталгаажсан бичлэг
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн албан ёсны мэдэгдэл
Хийсэн огноо: 2026 оны 11 дүгээр сарын 17 • 11:02 цаг
Эх бичлэг: 2026-11-17 11:02 (Бүрэн эхээрээ)

Хууль зүйн хувилбарууд (Decision Tree)

Хувилбарыг сонгож үзнэ үү
1
1-р шатЯГ ОДОО ИДЭВХТЭЙ
⏱ Ажлын 5 өдрийн дотор

Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаан

Ерөнхийлөгч үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтээ албан ёсоор УИХ-д хүргүүлснээр Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хүлээн авч хэлэлцэн санал, дүгнэлтээ гаргана.

Хуулийн үндэслэл:Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль
2
2-р шат
⏱ Байнгын хорооны дүгнэлт гарснаас хойш ажлын 5 өдрийн дотор

УИХ-ын нэгдсэн чуулганы санал хураалт

Нэгдсэн чуулганаар уг асуудлыг хэлэлцэж, гишүүдийн олонх ил санал хураалтаар дэмжвэл Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх тухай УИХ-ын тогтоол/хууль хүчин төгөлдөр болно.

Хуулийн үндэслэл:Үндсэн хуулийн 37 дугаар зүйлийн 2, Дэгийн тухай хууль
3
3-р шат
⏱ Чөлөөлөх шийдвэр батлагдсан өдрөөс

Төрийн тэргүүний бүрэн эрх шилжих

Шинэ Ерөнхийлөгч сонгогдож тангараг өргөх хүртэл бүрэн эрхийг Улсын Их Хурлын дарга түр хэрэгжүүлж, албан ёсны бичиг баримтад "Ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгч" гэж гарын үсэг зурна.

Хуулийн үндэслэл:Үндсэн хуулийн 37.2, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 23-р зүйл
4
4-р шат
⏱ Нөхцөл байдал үүссэнээс хойш ажлын 20 өдрийн дотор

Ээлжит бус сонгуулийг товлон зарлах

УИХ-аас ээлжит бус сонгуулийг товлон зарлаж, санал авах өдрийг санал авах өдрөөс 70-аас доошгүй хоногийн өмнө тогтоон зарлана.

Хуулийн үндэслэл:Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.9
5
5-р шат
⏱ Бүрэн эрх дуусгавар болсноос хойш нийт 4 сарын дотор

Ээлжит бус сонгууль зохион байгуулах

Парламентад суудалтай намууд нэр дэвшүүлж, орон даяар бүх нийтийн санал хураалт явагдаж, шинэ Ерөнхийлөгч 6 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа сонгогдоно.

Хуулийн үндэслэл:Үндсэн хуулийн 30.2, 37.2, Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн 74.2
5 хоног
Байнгын хорооны хугацаа
5 хоног
Нэгдсэн чуулганы хугацаа
20 хоног
Сонгууль товлох хугацаа
4 сар
Сонгууль дуусгах хугацаа
👤

Нэр дэвшигчид тавигдах шалгуур

  • ✔Монгол Улсын уугуул иргэн байх
  • ✔50 нас хүрсэн байх (Үндсэн хуулийн 30.2)
  • ✔Сүүлийн 5-аас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан байх
  • ✔Зөвхөн УИХ-д суудал бүхий намуудаас нэр дэвшүүлэх (Бие даагч боломжгүй)
  • ✔Сонгогдсон тохиолдолд 6 жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа ажиллах
🏛️

Нэр дэвшүүлэх эрх бүхий намууд

2024 оны УИХ-ын сонгуулиар 126 гишүүнтэй парламентад суудал авсан намууд дангаараа эсхүл хамтран нэр дэвшүүлнэ:

Монгол Ардын Нам (МАН)
68 суудалЭрх бүхий
Ардчилсан Нам (АН)
42 суудалЭрх бүхий
ХҮН Нам
8 суудалЭрх бүхий
Үндэсний Эвсэл
4 суудалЭрх бүхий
Иргэний Зориг Ногоон Нам (ИЗНН)
4 суудалЭрх бүхий
🕰️
Түүхийн параллель • Улс төрийн жишиг

Түүх давтагдах уу? 2021 он ба 2026 оны харьцуулалт

5 жилийн дараа

Монгол Улсын улс төрийн түүхэнд У.Хүрэлсүх өөрийн хүсэлтээр төрийн дээд албан тушаалаасаа огцорсон хоёр дахь томоохон үйл явдал болж байна. 2021 онд Ерөнхий сайдаас огцорч байсан тактикийн ухралт нь 5 сарын дараа түүнийг Ерөнхийлөгч болгож байсан түүхтэй.

2021 оны 1 дүгээр сар1-р огцролт

Ерөнхий сайдаас өөрийн хүсэлтээр огцорсон

•Шалтгаан: Цар тахлын үеийн нийгмийн бухимдал, хариуцлагыг өөр дээрээ авах мэдэгдэл.
•Мэдэгдсэн үг: "Бүх галыг өөр дээрээ авч, ёс зүйн хариуцлага хүлээж огцорч байна."
➔Үр дүн: 5 сарын дараа (2021.06) Ерөнхийлөгчийн сонгуульд үнэмлэхүй ялалт байгуулан Төрийн тэргүүн болсон.
YouTube↗
2026 оны 11 дүгээр сар2-р огцролт (Одоо)

Ерөнхийлөгчийн ажлаа хүлээлгэн өгөхөө мэдэгдсэн

•Шалтгаан: Онц ноцтой гэмт хэрэгт гүтгэсэн явдал гарсан тул шалгуулахаар шийдсэн.
•Мэдэгдсэн үг: "Хуулийн байгууллагаар үнэн мөнийг тогтоолгож, нэр төрөө сэргээлгэнэ."
➔Үр дагавар: УИХ-аар хэлэлцэж дэмжвэл 4 сарын дотор Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ээлжит бус сонгууль зарлагдана.
Статус: УИХ-ын шийдвэр хүлээгдэж буй2026 бичлэг↗
2021.01.21 • У.Хүрэлсүхийн Ерөнхий сайдаас огцорсон түүхэн мэдэгдэл
YouTube дээр нээх↗

Эх сурвалж: 2021 оны 1 дүгээр сарын 21-ний өдөр Засгийн газар огцрох тухай шууд мэдэгдэл.

📚 Түгээмэл хууль зүйн асуултууд ба тайлбар

Үгүй. Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Их Хурлын дэгийн хуулиар Ерөнхийлөгчийн хүсэлтийг заавал УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж, гишүүдийн олонх дэмжсэн тохиолдолд л албан ёсоор чөлөөлөгддөг. Хэрэв УИХ зөвшөөрөхгүй бол үүрэгт ажлаа үргэлжлүүлнэ.
Энэхүү цаглабар нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд нийцүүлэн боловсруулсан хараат бус иргэний нийгмийн нээлттэй лавлах систем юм.